Rize’de Mavi ve Yeşilin Geleceği İçin Sıfır Atık Vizyonu Belirlendi
Sıfır Atık Vakfı ve Rize Valiliği himayelerinde düzenlenen Rize Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda 22 Ocak’taki çalıştayda tespit edilen yerel sorunlar, Rize ve bölge için uygulanabilir yol haritaları ve somut politikalardan oluşan Rize Sıfır Atık Hedef Belgesi kamuoyu ile paylaşıldı.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı’nın “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla hayata geçirdiği “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” serisinin Rize ayağı, düzenlenen Sonuç Konferansı ile başarıyla tamamlandı.
Sıfır Atık Vakfı ve Rize Valiliği himayelerinde, Rize Belediyesi, Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen konferansta çalıştay çıktıları ve Rize Sıfır Atık Hedef Belgesi, Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ali Serkan Savaş tarafından kamuoyuna sunuldu. Konferans kapsamında Rize’de hayata geçirilen Sıfır Atık Uygulama Örnekleri sergilenirken; bu çalışmalara ilişkin film gösterimi ve teşekkür belgesi takdimleri yapıldı.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen konferansta Sıfır Atık Vakfı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Yılmaz, Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin ve Rize Valisi İhsan Selim Baydaş hitaplarda bulundu.
Konferansın açılış konuşmasını yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Vakıf olarak 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlayan sıfır atık projesini başta Türkiye ve dünyanın 193 ülkesinde yaygınlaştırmak için çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirterek, “Türkiye ve dünya için hayalimiz var. Daha yaşanabilir bir Türkiye ve dünya istiyoruz. Türkiye’nin 81 ilinde COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştaylarımızı başlattık. Şehirlerimizin kılcal damarlarına inmek istiyoruz.” dedi.
Türkiye’nin sıfır atık konusunda dünya lideri olduğunu belirten Ağırbaş, “Türkiye’de başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün BM’nin 2022 kararıyla dünya sathına yayıldı. Aynı zamanda Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı. Burada alınan kararlar BM ülkelerinde uygulanıyor.” dedi.
Türkiye’de 9-20 Kasım’da gerçekleştirilecek COP31 zirvesinde dünyanın geleceğinin tartışılacağını vurgulayan Ağırbaş, “Ben bu zirvenin Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak ilan edildim. İklim zirvesini iki ana başlıkta ele alabiliriz. Birisi Blue Zone, diğeri ise Green Zone yani; STK’lar, belediyeler, üniversiteler, vatandaşlarımızın katıldığı alan. Biz bu yıl COP’a vatandaşımızın etkin katılımı için 81 ili geziyoruz. Bugün dünyada çok ciddi bir gıda israfı var. Dünyada Ankara nüfusundan daha fazla insanımızı açlık ve susuzluğa bağlı sebeplerden kaybediyoruz. Bu konuları bu yılki iklim zirvesinde tartışmak istiyoruz. Dünyada bu kadar adaletsizlik varken biz, BM toplantılarında gerçeklerin konuşulması için kamuoyu oluşturmaya çalışıyoruz. Dünyadaki gıda israfını yüzde 20 azaltırsak 9 milyon insanı kurtarabiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Rize’de Atıksız Yaylalar Hedefliyoruz”
Sıfır Atık Vakfı’nın somut çalışmalarıyla Rize’de kalıcı hizmetler bırakmak istediğini belirten Ağırbaş, “Rize’de atıksız yaylaları hedefliyoruz. Rize tarihin şehri, bilimin şehri, turizmin ve medeniyetin şehri. İnşallah Rizeli hemşehrilerimizle beraber Rize’yi atıksız bir dünya markası haline getirmek için çalışacağız.” dedi.
“Cumhurbaşkanımız Bu Kentin Geleceği İçin Çok Farklı Çalışmalara İmza Atıyor”
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın da Rizeli olduğunu anımsatan Ağırbaş, “Cumhurbaşkanımız bu kentin geleceği için çok farklı çalışmalara imza atıyor. Kendisine teşekkür etmek istiyorum. Yeşil ve mavinin buluştuğu bu şehirde güzel işler yapacağımıza inanıyorum.” dedi.
Rize’de Sıfır Atık İçin Akademik Çalışmalar
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Yılmaz ise, Sıfır Atık Hareketi’nin artık ölçülebilir ve yaygınlaştırılabilir uygulamalara dönüştürüldüğünü belirterek Rize’ye yönelik projeleri şöyle aktardı:
“Rize’de belirli akarsulara kurulacak olan plastik bariyerleri ile toplanacak atıkları raporlayacak ve verileri akademik çalışmalara dönüştüreceğiz. Bilimsel çalışmalara devam ediyor olacağız. Pazar’da bulunan ÇAYKUR fabrikasının çöplerini organik gübreye dönüştüreceğiz. Atığı yeniden üretimin bir parçası haline getireceğiz. Kampüsümüze kazandırılan geçici depolardan toplanan atıklar da bu sistem içinde işlenecektir.”
“Rize’de Çöpün Teslim Edilme Maliyeti 7-8 Milyon Lira”
Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, ihtiyaçları sınırlı tutmanın dünyayı korumak için önemli olduğunu belirterek, “Ambalajlar ve gereksiz ihtiyaçların dışarıya atılmasıyla çöpler ortaya çıkıyor. Sıfır atık projesinin daha evlere alacaklarımız girerken başlaması lazım. Rize’de 250 tonun üzerinde günlük çöp çıkıyor. Bunun 150-160 tonunu ortak işletmemize teslim etme maliyeti 7-8 milyon lira. Böyle bir rakamı ben hiç vermezsem, sıfır atık noktasında çöpün üretilmemesi noktasında harcamış olursam iyi iş yapmış olurum.” ifadelerini kullandı.
Rize’de Sıfır Atık Projesi İçin Üç Pilot Yayla Belirlendi
Rize Valisi İhsan Selim Baydaş ise sıfır atık konusunun artık herkesin mesaisinin ve konuşmalarının bir parçası olduğunu söyleyerek, “Bu mevzuyu hem ülkemizin gündemi haline getiren, daha sonra bir dünya gündemi haline getiren ve BM’de artık tartışılan bir konu başlığı haline getiren, dünyada zirvelerin konusu haline getiren Cumhurbaşkanımıza ve Kıymetli Emine Erdoğan Hanımefendi’ye teşekkürlerimizi arz ediyorum.” dedi.
Türkiye’de düzenlenecek olan COP31’in önemini vurgulayan Baydaş, “Bizim COP31’e kadar olan süre zarfında sıfır atıkta somut hedefleri gerçekleştiriyor olmamız lazım. İlimizde somut adımlar atacağız. Basit adımlar gibi görülebilir ama çıktılarıyla verim alacağımız işlerdir. Bu çalıştayda Huser, Elevit ve Handüzü olmak üzere üç yaylamızı Sıfır Atık yönüyle pilot yayla olarak tespit ettik. Üç yaylamız en fazla misafirin ağırlandığı yaylalardır. Bu sene bütün çay fabrikalarının atık yönetimini de planlayacağımız bir süreci yürüteceğiz.” dedi.
Rize’de Sıfır Atık Çalışmaları İçin Koordinasyon Kurulu Oluşturulacak
22 Ocak 2026 tarihinde kamu, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve özel sektör temsilcilerinin yer aldığı, 14 tematik masadan oluşan Rize Sıfır Atık Çalıştayı’nın Rize şehri ve Karadeniz Bölgesi özelinde ortaya konulan çıktılarının kapsamlı şekilde değerlendirildiği sonuç konferansında; mavi ve yeşilin şehri olan Rize’nin sucul ekosisteminin korunmasına yönelik önem vurgulanırken, yürütülecek çalışmalarda kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sivil toplumun da yer aldığı çok paydaşlı yapının teşkil edilmesi için fikir birliğine varıldı.
Bu kapsamda Rize Valiliği bünyesinde kentteki sıfır atık çalışmalarını yürütecek olan Sıfır Atık İl Koordinasyon Kurulu oluşturulması kararlaştırıldı. “Üst düzey temsilciler kurulu” ile “aktif görevli alt grup” başlıklarıyla iki kademeden oluşacak kurulda; tek merkezden yönetim prensibi esas alınacak.
Kenti Tehdit Eden Çevresel Baskılar
Konferansta; yüksek turizm potansiyeli, çayın başkenti olması, zengin coğrafi ve kültürel yapısı ile mavi ve yeşilin eşsiz tonlarının Rize’yi eşsiz kılan değerler olduğu vurgulanırken; kenti tehdit eden baskılar ise şöyle sıralandı:
• Yoğun yağış, sel ve heyelan
• Plansız yapılaşma
• Atık yönetimi altyapısı
• Sanayi tesisleri
Rize İçin Belirlenen Somut Adımlar
Çalıştay çıktılarından hareketle kentte hayata geçirilecek somut adımlar ise şöyle sıralandı:
• Nehir ağızlarına yüzer atık bariyeri kurulması
• Okullarda ve kamu kurumlarında matara ve sebil uygulaması
• Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin kompost proje alanı olarak belirlenmesi
• Seçilecek pilot bir yaylada, yayla ve turizm alanı sınırında atık bırakma alanı oluşturulması
• OSB ve yeni sanayi sitesinde ortak atık toplama alanı ve ön ayrıştırma noktası oluşturulması
• Rehberler için 1 dakikalık sıfır atık anonsu
• Belediye sıfır atık mini teşvik sistemi
• Atık ve israf vaaz modülü
• Her kurumun sıfır atık görevlilerinin belirlenerek sürekli takibin sağlanması
• “Atma takas yap” sloganıyla Rize Geri Dönüşüm Takas Pazarı kurulması
Tüm Paydaşlar İçin Rehber Olacak Sıfır Atık Hedefleri
Başarıyla tamamlanan Rize Çalıştayı Sonuç Konferansı’nda sunulan yol haritası, yeşili ve mavisiyle öne çıkan şehrin bu güzelliklerinin korunması için tüm paydaşlar açısından rehber niteliğinde olacak. Çalıştaydaki değerlendirme ve öneriler, yoğun katılımla gerçekleşen konferansla resmiyet kazanırken; sürdürülebilirlik odaklı çözümler sundu.
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı; “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla hayata geçirdiği “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” ile sorunları köylerde, mahallelerde, ilçelerde ve şehirlerde tarayan bir prensiple, kaynağında tespit ederek yerinde çözümlerle sıfır atık vizyonunu ulusal hedeflerle buluşturmayı amaçlıyor.
Rize Çalıştayı Sonuç Konferansı ile tamamlanan Rize Sıfır Atık Çalıştayı süreci, yerelden ulusala uzanan sıfır atık vizyonu hedefine Karadeniz’den güçlü bir adım örneği gösterdi.
